Waarom neemt NIEMAND het op voor 2.000 kansloze Iraakse ‘Mauro’s’?

Zonder pardon terug naar levensgevaarlijk Irak

Recent beheerste hij wekenlang het nationale nieuws. Álle spotlights waren prominent gericht op de 18-jarige asielzoeker Mauro Manuel. Politieke partijen struikelden over elkaar heen. En zichzelf (CDA). De publieke opinie was leidend: Mauro moest en zou blijven. Na hem acht jaar Nederlandse gastvrijheid te hebben geboden, konden we deze jonge Angolees met het Limburgse accent immers niet meer terugsturen. Dus werd er een waterig compromis in elkaar gefrommeld. Voorlopig mag Mauro blijven. Op een ‘studiepas’. Heel apart natuurlijk. Als je – zoals Mauro – geen studiebol bent.

Namens GroenLinks heeft Tweede Kamerlid Tofik Dibi er inmiddels voor gepleit dat ‘Mauro-achtige’ jonge asielzoekers in ons land mogen blijven. Naar schatting zijn dat er duizend. En ja, dat zijn er dus 900 meer dan de maximaal honderd ‘gevallen’ waar tot nu toe sprake van was.

Parkiet
Wreed genoeg komt er niemand op voor de circa 2.000 met acute uitzetting bedreigde Iraakse asielzoekers in ons land. 100 daarvan zitten al in detentie. Om van daaruit getransporteerd te worden naar Irak. 1.900 Irakezen wacht eenzelfde lot. Lot: want Irak is super onveilig. Zelf zou ik mijn dwarse parkiet nog niet aan Irak uitleveren.

Illegaliteit
Eén van die 1.900 wanhopige Irakezen is de nu 41 jarige Ibrahim.*) Ik sprak Ibrahim kort voor hij zijn woning ergens in het zuiden van het land voorgoed achter zich moest laten. Om onder te duiken in de illegaliteit. Simpelweg omdat een terugkeer naar Irak een synoniem is voor slechte afloop.

Kom in actie
Lees en huiver. Maar vooral: kom in actie. Want wie beweert dat het ook maar enigszins pluis is in Irak, líegt!

*) Ter bescherming van zijn identiteit is (zelfs) de voornaam Ibrahim gefingeerd.

Wat deed je voor de kost in Irak?
“Ik was ambtenaar bij de Nationale Controle Autoriteit. Die was gemachtigd om de inspectieteams van de Verenigde Naties te begeleiden. Daarnaast was ik zelfstandig ondernemer.”

Wanneer en waarom ruilde je Irak in voor Nederland?
“In 2005 ben ik naar Nederland gekomen. Directe aanleiding was dat ik, als soenniet, bedreigd werd door de Badr organisatie. Dat is een organisatie van sjiieten, die na de val van Saddam Hoessein veel soennieten hebben vermoord. Met name mensen die lid waren van de Ba’ath partij van Saddam Hoessein. 80 tot 90% van de Irakezen (ook ik) was lid van de Ba’ath partij. Logisch, want anders kon je niet werken in Irak. En liep je de kans gearresteerd te worden. Natuurlijk was ik geen voorstander van Saddam. Hij was een dictator. Zijn wil was wet. Mijn broer had de pech in mijn auto te stappen. Dat werd zijn dood. Toen me duidelijk werd dat de moordaanslag op mij gemunt was, ben ik het land uitgevlucht. Overigens zijn 60% van de soennieten nu niet meer in Irak. Ze zijn gevlucht of vermoord.”

Blik eens terug op je bijna 7-jarig verblijf in Nederland?
“Ik ben heel tevreden over de manier waarop ik hier in vrijheid heb kunnen leven. Mijn inburgeringstraject is goed verlopen. Ik heb Nederland ervaren als een democratisch land. Ik voelde me veilig en heb veel vrienden kunnen maken. Ik heb hier ook als vrijwilliger gewerkt. De laatste tijd verzorgde ik het ontbijt in een bejaardenhuis hier in de buurt. Sinds mijn vergunning werd ingetrokken, mocht ik niet meer betaald werken.”

Gisteren heb je je huis leeg achtergelaten. Hoe emotioneel was dat?
“Door de negatieve beslissing van de rechtbank op mijn beroep, werd ik geacht binnen 28 dagen na de uitspraak mijn huis te verlaten. Gisteren was die termijn verstreken. Mijn toekomst ziet er inktzwart uit. Ik verkeer in een staat van voortdurende paniek. En ben heel erg verdrietig. Ik huil veel en heb geen idee hoe ik verder moet. Ik wil niet naar Irak, omdat ik mijn leven daar niet zeker ben. Er zijn momenten dat ik zo in paniek ben, dat ik liever zelfmoord zou plegen dan terug naar Irak gaan.”

Welke opties zijn er nog voor je?
“Ik kan ervoor kiezen om samen met de Internationale Organisatie voor Migratie (IOM) te werken aan ‘vrijwillige’ terugkeer. Ook ben ik uitgenodigd door de Dienst Terugkeer en Vertrek (DTV) om mijn terugkeer te bespreken. Als ik niet meewerk en de aanvraag voor een laissez-passer niet teken, word ik meteen in de boeien geslagen. En in vreemdelingendetentie gezet. Doe ik dit wel, dan ‘mag’ ik naar Ter Apel. Mocht er niet snel genoeg een uitzetdatum kunnen worden vastgesteld, bijvoorbeeld omdat de Iraakse Ambassade niet meteen ingaat op de vraag van Nederland, dan beland ik alsnog in vreemdelingendetentie. Niemand weet precies hoe lang dit zal duren. Het is zo onrechtvaardig. Ik heb geen misdaad begaan. Toch word ik opgesloten. Om daarna teruggestuurd te worden naar een land dat in oorlog is. En waar ik bovendien persoonlijk gevaar loop. Er bestaat ook nog een kans dat Irak mij weigert. Waarna ik alsnog zonder middelen van bestaan op straat word gezet in Nederland. De onzekerheid over de afloop en duur van deze procedures is om gek van te worden…

Waarom kun je onmogelijk terug naar Irak? En MOET je dus als illegaal verder?
“Recentelijk heeft de nieuwe regering tussen de 400 en 500 leden van de Ba’ath partij gearresteerd. We weten niet wat hen te wachten staat. Nu teruggaan naar Irak is levensgevaarlijk. Er bestaat een reële kans dat ik er de dood vind. Helaas gelooft de Immigratie- en Naturalisatiedienst dat pas als ik daadwerkelijk vermoord word. Mocht ik het overleven, dan is er nog steeds de algemene onveiligheid door de vele terroristische aanslagen in Bagdad, waar ik vandaan kom.
Daarbij, ik heb geen familie meer in Irak. Mijn twee broers zijn vermoord. Mijn vader is al tijdens de oorlog met Iran gesneuveld. Mijn enige zus is naar Syrië gevlucht. Ik kan haar niet vinden en de situatie in Syrië is nu ook extreem onveilig. Mijn moeder is gestorven van verdriet toen mijn tweede broer vermoord werd. Er is niemand in Irak waar ik terecht kan. Iedereen is dood of gevlucht. Bovendien weet ik bijna zeker dat de situatie in Irak zal escaleren zodra de Amerikanen vertrekken in december. Er zijn nu al veel mensen uit Iran actief en dat aantal zal dan toenemen. Zij brengen nog meer terrorisme naar Irak.”

Wat is je belangrijkste boodschap richting de Nederlandse samenleving?
“Er zitten op dit moment circa 100 Irakezen in Rotterdam in vreemdelingendetentie. Daarnaast zijn er nog 1.900 Irakezen, waaronder ik, die uitgezet dreigen te worden. Waar zijn de mensenrechten in Nederland gebleven? Er heerst in Nederland al jaren angst voor vreemdelingen. En dan met name voor niet-westerse allochtonen. De feiten wijzen uit dat die angst onterecht is. Ik ben een niet-westerse allochtoon, ik ben moslim, maar ik ben niet actief met mijn geloof bezig. Nederland is bang voor terrorisme, maar onschuldigen zoals ik zijn nu de werkelijke slachtoffers van terrorisme en radicalisme. Men laat ons in de kou staan of stuurt ons de dood in. Het zou mooi zijn, wat er ook met mij gebeurt, wanneer de verhalen van mij en mijn landgenoten dezelfde aandacht krijgen als het verhaal van Mauro.
Ik hoop dat dit interview ertoe zal bijdragen om begrip te kweken voor de situatie waarin vluchtelingen zoals ik verzeild zijn geraakt. Zonder dat we daar zelf ook maar iets aan hebben kunnen doen. Ik hoop óók dat Nederlanders aan me zullen denken wanneer ze de volgende keer mogen stemmen.”

Ton Broekhuisen

Reacties zijn gesloten.